Ontmoet Luuk van Raamsdonk
Luuk van Raamsdonk is in 2024 afgestudeerd aan St. Joost School of Art & Design te Breda in de richting Photography, Film & the Digital en volgde in 2023 een minor Photography aan KASK te Gent. Luuk woont en werkt in Breda en neemt deel aan de zesde editie van Inversie die start in juni 2026 en duurt tot en met juni 2027.
Waaruit bestaat jouw praktijk?
Ik ben afgestudeerd in de richting Photography, film & the Digital, dus ik werk met nieuwe media. Mijn thema is geschiedenis met een fascinatie voor archiefonderzoek. Dat ik mezelf nu kunstenaar noem – en dat ik dat ben – daar kwam ik tijdens mijn afstuderen achter. Ik merkte dat ik het medium heel anders benader en daarbij ook andere verlangens heb dan alleen de fotografie. Dat uit zich onder andere door mijn methode waarin ik ‘Archief’ tweeledig gebruik; zo hebben sommige projecten een historische grondslag terwijl anderen een historische aanvulling krijgen. Daarvoor heb ik een soort van beeldbank aangelegd voor mijn werk.
Was er misschien al eerder een vermoeden dat je kunstenaar wilde worden?
Al veel eerder, maar het is geen romantisch verhaal. Ik rolde er gewoon in. Toen ik in België op het middelbaar onderwijs zat was dat VWO niveau, eerst had de wetenschap mijn aandacht, maar ik ben slecht in wiskunde. Ik zakte af naar Havo niveau, echter was daar nog steeds dat probleem met de wiskunde, waarna ik afzakte naar wat ze in Vlaanderen niveau ‘kantoor’ noemen. Daar kon je kiezen voor vakken zoals houtbewerking of publiciteit, dat is vergelijkbaar met vormgeving. Alleen liep ik ook op dat niveau achter. Ik moest twee jaar aan lessen inhalen, en dat ging heel goed. Ik bleek aanleg te hebben voor creativiteit, maar ik dacht nog steeds niet aan de kunstacademie. Op advies van anderen, vooral docenten, heb ik me daar toch voor aangemeld. Ik heb toen wel getwijfeld tussen de richting fotografie en beeldende kunst, maar ik ben aangenomen op film. Ik bleef zo met beeld werken en niet met vorm, dat kwam pas in het laatste academiejaar.
Waarom is het nu een goed moment voor jou om deel te nemen aan Inversie?
Om meer dan één reden, zo heb ik veel in de randstad gedaan. Dat was niet bewust. Ik heb nooit echt de kans gehad om hier in Brabant mijn werk te laten zien, en ik ben wel een Brabander. Aan de andere kant kwam dit op een moment dat ik veel aan het denken was en minder aan het maken. En dat is wat ik weer wil doen: het maken. Als ik nadenk over mijn werk en waar het over gaat is dat vanwege de theoretische onderlegging, wat heel waardevol is, maar soms kom ik vast te zitten in een comfortabele hoek. Ik wil ook het ongewisse opzoeken want daar haal ik veel uit, net als om onbevangen met mijn werk bezig te zijn.
Is er dan ook een onderdeel van je beroepspraktijk waar je een hekel aan hebt?
Belasting betalen. Verder heb ik nergens een hekel aan. Administratie is ook niet geweldig, maar ik kan het net goed genoeg. Ik heb in ieder geval nog nergens mijn hoofd tegen gestoten. Als je meedraait in het spel van de kunst, dan speel je het mee en daar hoort het netwerken en het aanvragen van subsidies gewoon bij.
Wat doe je het liefste, als je mag kiezen en nergens rekening mee hoeft te houden?
Dan ben ik aan het fotograferen, en dan het liefst op plekken waar zo min mogelijk mensen zijn. Ik ben graag in een verlaten bos of op geheime en gevaarlijke plekken. Ik kom dan ergens waar ik niet mag zijn, wat niet klopt, en dat is soms spannend. Ik ben wat dat betreft wel een soort adrenalinejunkie. Het project dat ik deed met jagers is een goed voorbeeld. Hoe mijn lichamelijkheid reageert op die omgeving want dat is echt een hele andere en uitgesproken masculiene wereld. Ik krijg ook veel energie van ontmoetingen met vreemdelingen die ik in de middle of nowhere ontmoet. Het voelt een beetje gek om daar iemand tegen te komen en dat maakt het bijzonder.
Onlangs heb je een boek gemaakt, wat kan je daar over vertellen?
Recentelijk is mijn boek uitgekomen dat heet My Sweet Elora, bij de uitgeverij The Eriskay Connection. Het gaat over mijn afstudeerproject, wat op dat moment nog lang niet af was. Een lang verhaal kort: het werk gaat over het verdwijnen van mijn opa en de gevolgen daarvan. Ik heb daar de afgelopen vier jaar al mijn tijd en energie in gestoken. Het voelt nu wel heel gek om het te zien liggen bij de uitgever. Ik weet nog dat ik veel boeken kocht en dat die vaak van Eriskay bleken te zijn. Ik dacht dat het een grote uitgever uit Amerika was, en niet dat ze hier in Breda zitten. Ik heb indertijd gebluft dat ik met hen een boek wilde maken en nu ben ik onderdeel van die reeks van boeken met al die beroemde fotografen. Het was ook fijn samenwerken, Rob van Hoesel wilde echt alles weten om keuzes te maken. Ik was eerst koppig en wilde niet meegaan met zijn idee, maar het voelde bijna als een grote broer en na aantal nachtjes slapen later zag ik dat zijn voorstel voor het boek heel goed was, en dat wist ik bij aanvang nog niet.
Waar ben je op dit moment aan het doen, behalve Inversie?
Met een ander project waar ik al een jaar mee bezig ben. Ik heb daarvoor subsidie gekregen van de stichting ‘Over de natuur’. Zij steunen projecten waarin de relatie tussen mens en natuur centraal staat; mijn voorstel gaat over de relatie tussen mens en vogel. Dat idee kwam na een bezoek aan Canada waar ik in een museum een schilderij zag van Otto Dix, het enige kunstwerk dat daar hing zonder informatiekaartje. Ik heb er een foto van gemaakt, wat ik gelijk weer vergat, maar een maand later ben ik gaan zoeken en kwam ik erachter dat de geportretteerde een Duitse psychiater is die Heinrich Stadelmann heet. Hij had een bijzondere psychologiepraktijk, hij categoriseerde mensen naar vogelsoorten. Toen ik dat ontdekte zat ik zelf ook in zo’n diagnosetraject. Ik ging ermee aan de haal, begon naar vogels te kijken en ben zelfs vogelaar geworden. Dat uitgangspunt verbindt ik aan mijn traject en hoe neurodiversiteit mijn leven bepaald, en hoe ik daarbij de relatie die de mens met de natuur heeft combineer met vogels.
Wat zijn je plannen voor de toekomst? Waar kunnen we je gaan tegenkomen?
In Dresden voor dit project. Daar woonde de psychiater en daar is hij gestorven tijdens de tweede wereldoorlog. Verder heb ik Mondriaan start gekregen, dus ben ik me ook aan het voorbereiden op mijn presentatie bij Prospects dat tijdens Art Rotterdam te zien is. Ik hoop over een jaar ook een tentoonstelling op te zetten dat bij mijn boek past. Ik weet nog geen locatie, dat is allemaal nog in voorbereiding.
Mentor Thomas Kuijpers over Luuk
Wat ik te gek vind aan het werk van Luuk is zijn onderzoekende houding. De manier waarop hij via archief(materiaal) tot beeldend werk komt voelt erg verwant aan mijn eigen praktijk. Al zijn we beiden zeer verschillende makers, ik denk dat de aanpak die ten grondslag ligt aan onze praktijk veel overeenkomsten kent, en ons tot een goede match maakt. Tegelijkertijd bleek op Unfair, waar we afgelopen september tegelijk aan deelnamen, dat we het ook aan de bar goed kunnen vinden.
Luuk is lange tijd bezig geweest met het vertellen van een familieverhaal, wat nu tot afsluiting komt in een prachtig boek. Het is dus is tijd voor iets nieuws, maar hoe breek je los van iets wat je zo lang bezig heeft gehouden? Ik ondersteun Luuk de komende periode graag met het inslaan van die nieuwe weg, en ik ben er naar aanleiding van de ideeën die hij tot nu toe met mij heeft gedeeld ervan overtuigd dat het een supervette weg gaat zijn.
Tekst: Esther van Rosmalen
Beeld: Marcel de Buck